Samenvatting
Heeft artificiële intelligentie (AI) al een plaats in de klinische praktijk? Deze narratieve review biedt een beknopt inzicht in de ontstaansgeschiedenis en de benamingen van AI en de wetgeving rond deze technologie. We staan stil bij de potentiële negatieve en positieve consequenties van AI voor de geestelijke gezondheid en bij enkele praktische toepassingen die voor de klinisch psycholoog van nut kunnen zijn. Met deze kennis kan men zelf eerste stappen zetten in dit domein of is men juist voldoende geïnformeerd om hier bewust van af te zien.
Trefwoorden: artificiële intelligentie, chatbots, AI-toepassingen
Wat is artificiële intelligentie?
Artificiële intelligentie is niet nieuw
Uitspraken als “Ik heb het aan ChatGPT gevraagd” of “Gemini heeft gezegd dat…” zijn alomtegenwoordig. Zowel in het dagelijks als in het professioneel leven neemt het gebruik van artificiële intelligentie (AI) toe. AI is een vorm van technologie waarbij een computersysteem menselijke intelligentie imiteert of simuleert. Het systeem is bijvoorbeeld in staat om beelden te herkennen en te creëren, maar ook taal te hanteren, te redeneren of zelfs beslissingen te nemen. Daarbij maakt AI geen onderscheid tussen juist of fout, maar kiest het de meest waarschijnlijke uitkomst op basis van wiskundige berekeningen. AI is niet nieuw, het bestaat al decennialang (Rai, 2024). In 1950 stelde Alan Turing als eerste de vraag: “Kunnen machines denken?“ Aan de hand van zijn imitation game, nu beter bekend als de Turing Test, zou de intelligentie van machines getest kunnen worden door hun vermogen om menselijke conversaties en gedrag overtuigend na te bootsen te onderzoeken (Turing, 1950). Volgens Turing is een machine intelligent wanneer die in een conversatie menselijk gedrag zo overtuigend nabootst dat een menselijke beoordelaar geen onderscheid kan maken tussen interacties met een mens of een computer. De term artificial intelligence werd in 1955 als eerste gebruikt door John McCarthy in de benaming van een workshop voor computerwetenschappers (McCarthy et al., 1955), waarna een nieuw onderzoeksveld tot stand kwam, met steeds nieuwe en meer geavanceerde systemen die leidden tot krachtigere en meer uitgebreide toepassingen. Door de jaren heen werden dan ook verschillende benamingen gebruikt voor de evolutie in verschillende types AI, zoals machine learning, natural language processing en generatieve AI.
