News

Inleiding

Deze bijdrage laat zien dat zelfcompassie, te begrijpen als een vorm van zelfvertroosting, als heilzaam, maar ook als schadelijk voor de psychische gezondheid kan worden beschouwd, afhankelijk van de invalshoek vanwaaruit psychisch disfunctioneel gedrag en psychisch lijden wordt benaderd.

We bespreken het werk van twee auteurs: Leslie Greenberg en Kristin Neff, die  ̶  vanuit een mindfulnessvisie  ̶  allebei het begrip zelfcompassie promoten als heilzaam. Een nadere bestudering maakt het mogelijk om hun werk in een psychoanalytische context te plaatsen. Vanuit die context zou zelfcompassie juist zeer schadelijk zijn.

Inleiding

Bij patiënten met klachten op lichamelijk, cognitief en/of psychisch vlak die langer aanhouden dan drie maanden na Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) als gevolg van een besmetting met het Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2 (SARS-CoV-2) is er volgens het National Institute for Health and Care Excellence (NICE, 2020) sprake van long covid (of langdurige covid).

Het NICE (2020) maakt een onderscheid tussen acute COVID-19 (wanneer symptomen korter dan vier weken na COVID-19 duren), aanhoudende symptomatische COVID-19 (wanneer symptomen tussen vier en twaalf weken na COVID-19 voortduren) en het post-COVID-19-syndroom of long covid (wanneer symptomen twaalf weken of langer na COVID-19 aanhouden).

Uit de Sciensanostudie van Smith et al. (2022) blijkt dat in België 21% van de patiënten drie maanden na COVID-19 door een gezondheidsdeskundige werd gediagnosticeerd met long covid, hoewel dit cijfer mogelijk een overschatting is ten gevolge van een zelfselectiebias.

Risicofactoren waardoor patiënten long covid kunnen krijgen zijn onder meer comorbiditeit (bijvoorbeeld: obesitas, astma, diabetes of hypertensie), psychiatrische en/of neurologische antecedenten, psychosociale stressoren, een laag opleidingsniveau en de vaccinatiestatus (Peluso & Deeks, 2022; Smith et al., 2022). Vaccinatie heeft bij de meeste patiënten met acute COVID-19 een beschermend effect tegen het ontstaan van chronische klachten op lichamelijk, cognitief en/of psychisch vlak. Sekse is ook een risicofactor, aangezien long covid vaker voorkomt bij vrouwen dan bij mannen (Smith et al., 2022). Leeftijd blijkt geen risicofactor te zijn: long covid komt even vaak voor binnen de verschillende leeftijdscategorieën tussen 18 jaar en 65-plus (Smith et al., 2022). 

In wat volgt wordt uitsluitend long covid en de gevolgen hiervan op lichamelijk, cognitief en psychisch vlak besproken.

Inleiding

In de wereld van de technologie is het ‘trickle-down’-effect een bekend fenomeen: technologische innovaties die eerst worden toegepast bij dure en geavanceerde producten worden na verloop van tijd ook toegepast bij de productie van goedkopere producten. Hoogstaande technologische ontwikkelingen die bijvoorbeeld bij de productie van satellieten gebruikt worden, vertalen zich na verloop van tijd ook in het verbeteren van de kwaliteit van andere producten, zoals telefoons en tv-toestellen. Een trickle-downeffect kan echter ook negatief zijn: de effecten van een gebrek aan investeringen in technologische innovaties kunnen ook doorsijpelen naar andere producten die dan na een tijdje compleet verouderd zijn, omdat ze gebaseerd zijn op ondertussen voorbijgestreefde technologieën. Is er zo’n negatief trickle-downeffect aan het insluipen in de opleiding van klinisch psychologen en bedreigt dat de kwaliteit van de zorg die we aanbieden? Net als bij technologische ontwikkelingen kan dat aan het gebeuren zijn zonder dat we het ons realiseren en wordt het effect ons misschien pas echt duidelijk op langere termijn, waardoor het moeilijk wordt om nog bij te sturen. Alleen al daarom moeten we ons afvragen of er niet iets problematisch aan de hand is in ons beroep.